مواد غذاییتان زود فاسد میشود؟ به دنبال مادهای چند منظوره در صنعت برای تولید پلاستیک، دارو، رنگ و محصولات شیمیایی هستید، اما اطلاعات دقیق درباره این موضوع ندارید؟ این مشکلات هزینه و زمان زیادی از شما میگیرد. اسید استیک، یک ترکیب آلی قدیمی و پرکاربرد، پاسخ همه این نیازها است تا بتوانید آگاهانه از آن در زندگی روزمره و کسب و کارتان استفاده کنید.
قبل از شروع…
اسید استیک از کجا بخرم؟
شرکت شهرشیمی محصول اسید استیک گرید غذایی، صنعتی را به همراه آنالیز و مجوز مصرف به فروش میرساند. جهت خرید اسید استیک با کارشناسان فروش ما در تماس باشید.
استیک اسید چیست؟
استیک اسید، یک اسید کربوکسیلیک ساده است که در طبیعت به ویژه در سرکه یافت میشود. این ماده با نام علمی اتانوئیک اسید شناخته میشود. در حالت خالص، یک مایع بیرنگ، شفاف و با بوی تند است که به دلیل بوی قوی و شبیه به سرکه شناخته میشود.
این ماده نه تنها در آشپزخانه کاربرد دارد، بلکه در صنایع مختلف نیز به عنوان ماده اولیه، در تولید پلاستیک، رنگ، چسب و دارو مورد استفاده قرار میگیرد. به عبارتی اسید استیک یکی از مهمترین ترکیبات شیمیایی در جهان به شمار میرود.
در سرکه خانگی این ماده، به صورت ۴ تا ۸ درصد در آب حل شده است. اما در حالت خالص (۹۹٪)، به نام استیک اسید گلاسیال شناخته میشود، چون در دمای ۱۶.۷ درجه سانتی گراد به شکل کریستال های یخی جامد می شود.
خواص فیزیکی و شیمیایی اسید استیک
ااین ماده یک اسید ضعیف تک پروتونی است که در آب به صورت محدودی تفکیک میشود و این واکنش تعادلی، باعث تولید یونهای هیدروژن (H⁺) و استات (CH₃COO⁻) میشود. این یونها مسئول خاصیت اسیدی، طعم ترش و قابلیت خنثی سازی بازها هستند.
استیک اسید حلال قطبی پروتیک است و به خاطر پیوند هیدروژنی قوی، در آب، اتانول، اتر و حتی برخی ترکیبات غیرقطبی قابل حل است. این ویژگی آن را به یک حلال بسیار مناسب برای واکنش های شیمیایی تبدیل میکند.
ویژگیهای استیک اسید:
- جرم مولکولی: ۶۰.۰۵۲ گرم بر مول
- چگالی: ۱.۰۵ گرم بر سانتیمتر مکعب
- نقطه ذوب: ۱۶.۷°C
- نقطه جوش: ۱۱۸.۱°C
- نقطه اشتعال: ۳۹°C
- pH خالص: حدود ۲.۴
- ویسکوزیته: بالا (به دلیل پیوند هیدروژنی)
استیک اسید از نظر شیمیایی، با بازها واکنش خنثی سازی میدهد، با فلزات فعال گاز هیدروژن تولید میکند، با الکلها استر تشکیل میدهد و خواص ضد باکتریایی و ضد قارچی دارد. در حالت جامد زنجیره های هیدروژنی و در بخار دیمرها تشکیل میدهد.
روشهای تولید استیک اسید
این ماده به صورت طبیعی و صنعتی تولید میشود.
۱. تولید طبیعی (تخمیر میکروبی)
در این روش، قندهای موجود در میوهها یا شیر یا شراب، توسط میکروب های اسید استیک تخمیر میشوند و سرکه تولید میشود. این روش سنتی و معمول در تولید سرکه خانگی است.
۲. تولید صنعتی (روش کربونیلاسیون متانول)
این روش که توسط شرکت مونسانو در دهه ۱۹۶۰ توسعه یافت، مهمترین روش تولید جهانی است. در تولید صنعتی، متانول با گاز کربن مونوکسید در حضور کاتالیزور رودیم-ید واکنش میدهد. این روش دارای بازدهی بالا، هزینه کم و کیفیت بالا است و بیش از ۷۰٪ تولید جهانی استیک اسید را پوشش می دهد.
کاربردهای استیک اسید در صنایع
اسید استیک یک ماده چند کاربردی است که در بیش از ۱۰ صنعت مختلف از آن استفاده میشود.
۱. صنایع غذایی
- نگهدارنده طبیعی: در سرکه، ترشی و سسها
- طعم دهنده: در انواع غذاها و نوشیدنیها
- تنظیم pH: در فرآیندهای تولید مواد غذایی
- خواص ضد باکتریایی: کمک به حفظ سلامت مواد غذایی
مثال: افزودن سرکه به ترشیجات باعث افزایش ماندگاری و جلوگیری از رشد باکتریها میشود.
۲. صنعت شیمیایی
- تولید وینیل استات برای تولید چسب و رنگ
- تولید استرها به عنوان حلال در صنایع مختلف
- استفاده در تولید پلیمرها و مواد پلاستیکی
مثال: در صنایع شیمیایی در تولید بعضی از انواع لاکها و رنگها به کار میرود.
۳. صنعت دارویی
- ضدعفونیکننده: برای درمان عفونتهای پوستی و گوش
- ماده اولیه: در تولید داروهایی مانند آسپرین
- غربالگری سرطان: استفاده در غربالگری سرطان و تحقیقات پزشکی
مثال: محلول های رقیق این ماده برای تمیز کردن زخمها و جلوگیری از عفونت استفاده میشوند.
۴. صنعت نساجی و پلاستیک
- تثبیت رنگ در فرآیند رنگرزی پارچهها
- تولید PET (پلیاتیلن ترفتالات) و نایلون
- استفاده در تولید ریون
مثال: در صنعت نساجی و پلاستیک به عنوان تثبیت کننده رنگ، از کمرنگ شدن رنگ پارچه ها در اثر شستشو جلوگیری میکند.
۵. کشاورزی
- استفاده به عنوان علف کش طبیعی
- به عنوان کود ارگانیک برای افزایش مقاومت گیاهان به تنش های محیطی
- کنترل آفات مانند کنه واروآ در زنبورداری
مثال: سرکه به عنوان یک علف کش طبیعی برای از بین بردن علف های هرز در باغچهها استفاده میشود.
۶. کاربردهای خانگی
- تمیز کننده سطوح
- جرم گیر
- سفید کننده دندان (با احتیاط و در دوز مناسب)
- حذف رسوبات از وسایل روشویی
مثال: محلول آب و سرکه برای تمیز کردن شیشه ها و آینهها بسیار مؤثر است.
۷. سایر کاربردها
- در تولید انرژی بدن (به عنوان بخشی از چرخه کربس)
- کنترل بو در فاضلاب
- به عنوان حلال در واکنشهای شیمیایی مانند Friedel-Crafts
نکته مهم: طبق آمار، ۳۳٪ از مصرف جهانی استیک اسید به تولید پلیمرها اختصاص دارد. این نشان دهندهٔ اهمیت بالای این ماده در صنعت پلاستیک و تولید محصولات متنوع است.
نکات ایمنی و خطرات استیک اسید
اسید استیک در حالت خالص و غلیظ بسیار خورنده و خطرناک است و باید با احتیاط فراوان استفاده شود.
خطرات احتمالی
- سوختگی پوست و چشم در اثر تماس مستقیم
- آسیب تنفسی در اثر استنشاق بخارات
- خوردگی مواد و تجهیزات
اقدامات ایمنی
- استفاده از دستکش، عینک محافظ و لباس محافظ
- تهویه مناسب در محیط کار
- نگهداری در ظروف مقاوم و دور از منابع اشتعال
- در صورت تماس با پوست یا چشم، بلافاصله با آب فراوان شستشو دهید و در صورت نیاز به پزشک مراجعه کنید.
جمع بندی
استیک اسید یکی از پرکاربردترین، مهم ترین و در دسترسی ترین مواد شیمیایی در دنیا است. این ماده از تهیه سرکه در آشپزخانه تا صنایع پیشرفته تولید پلاستیک و رنگ، نقش مهمی دارد، اما باید با دانش و آگاهی از آن استفاده کنید که خطرات آن به حداقل برسد. همچنین این ماده را از مراکز معتبر مانند شهر شیمی تهیه کنید که دارای کیفیت، اصالت، خلوص و ضمانت محصول است که خیالتان بابت واکنش های شیمیایی این ماده در تولید آسوده باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر و خرید اسید استیک با کیفیت، با کارشناسان ما تماس بگیرید.


