تفاوت اسید فسفریک خوراکی و صنعتی

بسیاری از خریداران هنگام خرید اسید فسفریک تصور می‌کنند اگر روی بشکه عبارت «85 درصد» درج شده باشد، محصول برای هر کاربردی مناسب است. اما واقعیت این است که غلظت اسید فسفریک با گرید آن تفاوت دارد. ممکن است دو محصول هر دو 85 درصد باشند، اما یکی برای صنایع غذایی قابل استفاده باشد و دیگری فقط برای کاربردهای صنعتی مناسب باشد. این موضوع یکی از مهم‌ترین اشتباهات رایج در خرید اسید فسفریک است.

قبل از شروع…

اسید فسفریک از کجا بخرم؟

شرکت شهرشیمی به عنوان یکی از واردکنندگان اصلی فسفریک اسید، این محصول را به همراه آنالیز با بهترین قیمت و کیفیت به فروش می‌رساند. جهت خرید عمده اسید فسفریک با کارشناسان فروش ما در تماس باشید.

فروش عمده اسید فسفریک

اسید فسفریک خوراکی و صنعتی چه تفاوتی دارند؟

از نظر فرمول شیمیایی، هر دو محصول H₃PO₄ هستند؛ اما تفاوت اصلی در موارد زیر است:

• میزان خلوص
• سطح ناخالصی‌ها
• فرآیند تولید
• استانداردهای کنترل کیفیت
• مدارک و گواهی‌های مورد نیاز
• کاربرد نهایی

اسید فسفریک خوراکی برای استفاده در مواد غذایی، نوشیدنی‌ها و برخی کاربردهای دارویی تولید می‌شود و باید محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای برای فلزات سنگین و سایر آلاینده‌ها رعایت کند. در مقابل، اسید فسفریک صنعتی برای فرآیندهای صنعتی طراحی شده و الزامات صنایع غذایی را ندارد.

مهم‌ترین تفاوت: خلوص و میزان ناخالصی‌ها

بزرگ‌ترین تفاوت میان این دو گرید به میزان ناخالصی‌های موجود در محصول مربوط می‌شود.

در اسید فسفریک خوراکی، مقادیر فلزات سنگین و آلاینده‌ها باید در محدوده بسیار پایینی قرار داشته باشند. برخی از مهم‌ترین پارامترهای کنترل‌شده عبارت‌اند از:

• سرب (Pb)
• آرسنیک (As)
• فلوئوراید (F)
• آهن (Fe)
• فلزات سنگین کل

طبق استاندارد FCC و الزامات گرید غذایی، میزان سرب و آرسنیک باید کمتر از 0.5 ppm باشد.

در مقابل، اسید فسفریک صنعتی معمولاً مقادیر بیشتری از این ناخالصی‌ها را در خود دارد، زیرا برای مصرف انسانی طراحی نشده است.

تفاوت در روش تولید

اسید فسفریک خوراکی

بخش زیادی از اسید فسفریک خوراکی از طریق فرآیند حرارتی (Thermal Process) تولید می‌شود.

در این روش، فسفر عنصری سوزانده شده و سپس به اسید فسفریک تبدیل می‌شود. نتیجه این فرآیند محصولی بسیار شفاف، بی‌رنگ و با خلوص بالا است.

مزایای این روش:

• ناخالصی کمتر
• فلزات سنگین پایین‌تر
• ظاهر شفاف‌تر
• مناسب صنایع غذایی و دارویی

اسید فسفریک صنعتی

اسید فسفریک صنعتی عمدتاً با فرآیند تر (Wet Process) تولید می‌شود.

در این روش سنگ فسفات با اسید سولفوریک واکنش می‌دهد. این فرآیند هزینه تولید کمتری دارد اما معمولاً ناخالصی بیشتری در محصول نهایی باقی می‌گذارد.

به همین دلیل این گرید بیشتر در صنایع زیر استفاده می‌شود:

• تولید کودهای فسفاته
• تصفیه آب
• صنایع فلزی
• زنگ‌زدایی
• شوینده‌های صنعتی

آیا غلظت 85 درصد نشان‌دهنده گرید خوراکی است؟

خیر.

یکی از مهم‌ترین نکات مطرح‌شده در منابع این است که:

85 درصد فقط غلظت اسید را نشان می‌دهد، نه گرید آن را.

برای مثال:

• اسید فسفریک خوراکی 85٪ وجود دارد.
• اسید فسفریک صنعتی 85٪ نیز وجود دارد.

بنابراین صرفاً مشاهده عبارت “85%” روی محصول نمی‌تواند نشان دهد که ماده برای صنایع غذایی مناسب است یا خیر.

کاربردهای اسید فسفریک خوراکی

اسید فسفریک خوراکی معمولاً در صنایع زیر استفاده می‌شود:

صنایع نوشیدنی

نوشابه‌های گازدار از مهم‌ترین مصرف‌کنندگان اسید فسفریک خوراکی هستند. این ماده نقش تنظیم‌کننده اسیدیته و ایجاد طعم ترش را بر عهده دارد.

صنایع غذایی

• مربا
• شربت‌ها
• محصولات فرآوری‌شده
• برخی لبنیات

صنایع دارویی

برخی نمک‌های فسفاتی و محصولات دارویی با استفاده از اسید فسفریک خالص تولید می‌شوند.

کاربردهای اسید فسفریک صنعتی

گرید صنعتی در موارد زیر کاربرد گسترده‌ای دارد:

تولید کودهای شیمیایی

بزرگ‌ترین مصرف‌کننده جهانی اسید فسفریک صنعتی، صنعت کودسازی است.

صنایع فلزی

• فسفاته‌کاری
• زنگ‌زدایی
• آماده‌سازی سطح فلزات

تصفیه آب

برای تنظیم pH و کنترل خوردگی در برخی سیستم‌های صنعتی.

شوینده‌ها و پاک‌کننده‌های صنعتی

به عنوان ماده اولیه در فرمولاسیون بسیاری از محصولات صنعتی.

چرا اسید فسفریک خوراکی گران‌تر است؟

بر اساس توضیحات FINETECH، چند عامل باعث افزایش قیمت گرید خوراکی می‌شود:

• مصرف انرژی بیشتر در فرآیند حرارتی
• مراحل تصفیه چندگانه
• حذف فلزات سنگین
• آزمایش‌های دقیق آزمایشگاهی
• تولید در خطوط اختصاصی
• کنترل کیفیت سخت‌گیرانه‌تر

به همین دلیل اختلاف قیمت میان گرید خوراکی و صنعتی کاملاً طبیعی است.

هنگام خرید اسید فسفریک چه مدارکی باید دریافت کنیم؟

یکی از مهم‌ترین توصیه‌های هر سه منبع، بررسی مستندات فنی قبل از خرید است.

پیش از ثبت سفارش عمده، حتماً درخواست کنید:

• COA (گواهی آنالیز)
• SDS (برگه ایمنی)
• مشخصات خلوص
• مشخصات ناخالصی‌ها
• گرید محصول
• روش تولید در صورت نیاز

هرگز فقط به عبارت «85 درصد» یا «Food Grade» روی برچسب اکتفا نکنید.

جمع‌بندی

اسید فسفریک خوراکی و صنعتی از نظر فرمول شیمیایی مشابه هستند اما از نظر خلوص، میزان ناخالصی‌ها، فرآیند تولید و استانداردهای کنترل کیفیت تفاوت‌های مهمی دارند.

اگر محصول شما در صنایع غذایی، نوشیدنی یا دارویی استفاده می‌شود، باید از گرید خوراکی استفاده کنید. اما برای کاربردهایی مانند کودسازی، زنگ‌زدایی، تصفیه آب و تولید مواد شوینده، گرید صنعتی معمولاً گزینه اقتصادی‌تری است.

مهم‌تر از همه اینکه گرید را با غلظت اشتباه نگیرید. اسید فسفریک 85 درصد لزوماً خوراکی نیست و قبل از خرید باید COA و مشخصات ناخالصی‌ها بررسی شود.

منابع:

• تارنمای https://camaphosphoricacid.com/food-grade-vs-industrial-grade-phosphoric-acid/
• تارنمای https://finetechitg.com/what-are-the-differences-between-food-grade-and-industrial-phosphoric-acid/
• تارنمای https://www.nbinno.com/article/acidity-regulators/understanding-phosphoric-acid-grades-food-technical-and-lcd-for-your-needs-dh